BAB 4 : KEMUNCULAN TAMADUN ISLAM DAN PERKEMBANGANNYA DI MAKKAH

By Cikgu Azid
BAB 4 : KEMUNCULAN TAMADUN ISLAM DAN PERKEMBANGANNYA DI MAKKAH.
( 1 ) Zaman Masyarakat Arab Jahiliah.

http://sheikyermami.com/wp-content/uploads/arab-slave-trade.jpg

a) Apakah pengertian Jahiliah.

1. Jahiliah daripada bahasa Arab iaitu jahala bermaksud jahil, tidak mengetahui atau tiada ilmu pengetahuan.

2. Masyarakat Arab Jahiliah ialah masyarakat yang hidup di Semenanjung Tanah Arab selepas runtuhnya empangan Maarib di Sabak hingga turunnya wahyu Allah s.w. kepada Nabi Muhammad s.a.w.

3. Mereka tidak menerima ajaran para nabi dan rasul sebelumnya seperti Nabi Ibrahim, Nabi Ismail, Nabi Musa, Nabi Isa.

4. Zaman ini dianggap zaman kegelapan kerana mereka tidak menyembah Allah Taala, mereka menyembah berhala dan menyembah anismisme.

5. Mereka juga tiada nabi, rasul dan kitab suci.

6. Akhlak mereka rendah – kejam, angkuh, degil.

b) Ciri – ciri masyarakat Arab Jahiliah.

1. Dua golongan iaitu Badwi ( tinggal di gurun dan pendalaman) dan Hadari ( tinggal dipesisiran pantai).

2. Mengamalkan perbuatan tidak bermoral – judi, zina, arak.

3. Pemabuk dianggap telah menjadi lelaki sempurna.

4. Wanita dipandang rendah – tidak mewarisi harta ibu bapa, bayi perempuan ditanam hidup – hidup (dianggap menjatuhkan maruah keluarga).

5. Lelaki boleh berkahwin dengan beberapa wanita dan sesiapa sahaja yang disukai.

6. Perniagaan – berasaskan riba, merompak/merampas satu kewajipan, orang kaya menindas orang miskin.

7. Kepercayaan – menyembah berhala, pokok, menilik nasib.

8. Agama samawi – Kristian, Yahudi, Hanif.

9. Sistem kabilah – berpuak – puak dalam suku tertentu, sangat taksub/fanatik dengan suku sendiri, diketuai oleh syeikh (seseorang yang disukai, dipersetujui ramai, berani, gagah).

10. Semangat assabiah – semangat kesukuan melampau, terikat dengan peraturan kabilah, sanggup menuntun bela demi diri dan kabilah.

11. Keadaan geografi panas kering kontang- menbawa sikap ingin berperang, kacau – bilau contohnya perang al – Basus.

( 2 ) Nabi Muhammad s.a.w. sebelum menjadi rasul.

http://www.ispi-usa.org/muhammad/muhammad.jpg

a) Kehidupan Nabi Muhammad s.a.w. sebelum menjadi rasul.

1. Nabi keturunan Qusai bin Kilab (pemimpin Arab Quraisy).

2. Keluarga nabi mengusai Makkah, Kaabah, telaga zamzam.

3. Keturunan nabi bijak mentadbir Makkah dan bijak berniaga.

4. Bapa baginda ialah Abdullah bin Abdul Muttalib, ibunya ialah Aminah bt. Wahab.

5. Nabi dilahirkan pada tahun 570 M (Tahun Gajah) di rumah datuknya dan diberi nama Muhammad bermaksud terpuji.

6. Bapa nabi meninggal dunia ketika nabi dalam kandungan

7. Nabi menyusu dengan Halimatus Sa’diyah.

8. Pada usia 6 tahun ibu nabi meninggal dunia dan nabi dipelihara oleh datuknya. Kemudian datuknya meninggal dunia lalu dipelihara pula oleh datuk saudaranya Abu Talib.

9. Pengalaman hidup – mengembala kambing bapa saudaranya, berniaga di Syam ( usia 12 tahun ).

10. Kerasulan nabi telah diramal oleh pendeta Nasrani bernama Buhaira ketika rombongan perniagaannya singgah di Basrah.

11. Kemudiannya baginda menjalankan perniagaan Khadijah bt Khuwalid bersama – sama Maisarah ( hamba Khadijah ). Sifat terpuji baginda menyebabkan keuntungan berlipat kali ganda. Akhirnya nabi berkahwin dengan Khadijah.

b) Keperibadian Nabi Muhammad s.a.w.

1. Empat sifat terpuji nabi ialah benar, dipercayai, menyampaikan dan bijaksana.

2. Nabi digelar Al – Amin kerana dipercayai dan tidak pernah berbohong.

3. Sifat amanah menyebabkan Khadijah memberi modal yang besar kepada nabi.

4. Sifat kepimpinan baginda dilihat ketika menyelesaikan persengketaan meletakkan batu Hajar Aswad.

5. Nabi ketua keluarga contoh – membantu isteri memasak, menampal kain koyak, melayan anak.

6. Anak diberi pendidikan agama dan nabi menjadi teladan kepada anak – anak.

7. Baginda merendah diri – bergaul dengan orang kaya, miskin, tua, kanak – kanak.

8. Sifat pemaaf – contohnya mengampunkan kaum Quraisy ketika membuka semula Kota Makkah.

9. Sifat bijaksana – Perjanjian Hudaibiyah yang berat sebelah akhirnya menyebarkan agama Islam.

10. Bertahannuth (mengasingkan diri beribadat ) – di Gua Hirak.

11. Baginda sabar dan tabah mendaki Gua Hirak, di Bukit Nur.

12. Pada tahun 610 M menerima wahyu pertama.

( 3) Nabi Muhammad s.a.w. menyebarkan Islam di Makkah.

http://madinamasjid.net/site/images/cartoon7.jpg

a ) Kerasulan Nabi Muhammad s.a.w.

1. Wahyu pertama – surah al – Alaq 1 – 5 yang memerintahkan umat Islam membaca. Islam menggalakkan umatnya membaca dan membuat kajian. Ilmu yang dituntut mestilah ilmu yang membina masyarakat.

2. Wahyu kedua – surah al – Muddasir ayat 1 – 7 yang mengisytiharkan nabi sebagai rasulullah dan wajib menyampaikan Islam kepada seluruh manusia.

3. Selepas itu nabi terus menerima wahyu dan menyebarkannya.

4. Perkara utama yang ditekankan ketika ini ialah akidah.

b ) Cara penyebaran Islam di Makkah.

1. Pada mula secara rahsia selama 3 tahun – ditujukan pada ahli keluarga nabi, para sahabat, dan kaum kerabat.

2. Secara terbuka selama 10 tahun – cara terang – terangan selepas menerima perintah Allah.

3. Pengislaman secara rahsia – Khadijah bt Khuwailid ( isteri ), Ali b. Abu Talib ( 10 tahun – sepupu ), Abu Bakar al – Siddiq ( sahabat baginda yang kemudiannya mengislamkan Uthman b. Affan dan al – Arqam b. Abu Arqam yang menjadikan rumahnya pusat kegiatan Islam di Makkah ).

4. Pengislaman secara terbuka – kepada keluarga Abdul Muttalib, ceramah di rumah Ali bin Abu Talib tetapi ditolak kuat oleh Abu Lahab ( bapa saudara nabi ).

c) Penerimaan terhadap Islam peringkat awal.

1. Ahli keluarga menerima secara rahsia (jumlahnya kecil).

2. Hamba memeluk Islam kerana layanan yang sama oleh Islam seperti Bilal b. Rabah, keluarga Yassir.

3. Mereka diseksa – Bilal dijerut lehernya oleh tuannya, Yassir dan isterinya dijemur di padang pasir hingga mati syahid.

4. Nabi menyebarkan Islam secara berhikmah dan lemah – lembut, tiada paksaan untuk memeluk Islam.

5. Nabi menanamkan iman yang kuat, harta bukan ukuran tetapi kesabaran dan pengorbanan yang diutamakan.

6. Nabi menunjukkan teladan positif – berakhlak mulia, kuat mental, fizikal, rohani dalam mencari kejayaan.

d) Penentangan terhadap Islam peringkat awal.

1. Cara penentangan ialah dengan menggangu baginda ketika bersembahyang (meletakkan benda kotor di tengkuk nabi), mencemuh dan ingin membunuh nabi.

2. Faktor penentangan kerana perbezaan kepercayaan antara Islam (menyembah Allah) dan Quraisy (menyembah patung).

3. Islam ditentang kerana pertentangan sistem sosial seperti konsep persamaan taraf dan perbezaan darjat, konsep persaudaraan dan assabiah, amalan keji seperti mencuri dikeji Islam tetapi diterima Quraisy.

4. Quraisy menanggap menerima Islam bermakna tunduk kepada kepimpinan nabi maka kuasa politik akan terganggu.

5. Dari segi ekonomi penerimaan Islam akan mengugat perusahaan membuat patung.

6. Penentangan juga dilakukan melalui syair Quraisy.

7. Quraisy juga merasuah nabi dengan wanita cantik dan harta tetapi ditolak baginda.

8. Nabi sekeluarga juga pernah dipulaukan selama 3 tahun tetapi dilindungi oleh Abu Talib.

9. Nabi juga dibantu oleh wanita seperti Khadijah, Aisyah, Ummu Salamah dalam menghadapi cabaran sama ada di Makkah mahupun di Madinah.

e) Nabi Muhammad s.a.w. menyelesaikan masalah.

1. Penentangan kian hebat selepas Abu Talib dan khadijah meninggal dunia.

2. Nabi membenarkan orang Islam mendapatkan pelindungan di Habsyah.

3. Nabi dan Zaid Harithah ke Taif tetapi kurang berkesan.

4. Nabi tetap sabar sehingga akhirnya berhijrah ke Madinah.

5. Penghijrahan ke Madinah setelah menerima perintah Allah dan telah dijemput oleh suku Aus dan Khazraj.

  1. YANIE says:

    cikgu,saya sangat lemah dlm subjek sjarah ny…
    jd,cmne sye nk lulus ??
    skrg sye tgah usaha untuk byk study subjek sjarah ny…

  2. Cikgu Azid says:

    Jgn risau yanie,insyallah lulus tu dalam tangan..tips untuk menjadi otai sejarah..baca dan jangan hafal. Tapi cuba fahamkan pengajaran yg terdapat dalam penceritaan sejarah itu. Contohnya Eropah pernah mengalami zaman gelapnya. KENAPA?? Cuba yanie fahamkan tetapi jangan hafal. Selamat mencuba..

  3. husan ali says:

    blh cikgu bagi lebih bnyak notA??

  4. aina says:

    nota yg sgt ringkas dan padat…..=D

  5. darshu says:

    nota yang padat dan memang efektif:))

  6. miera says:

    sbjek sj nie bez tpi pyh nk ingat la..

  7. nadine says:

    Cikgu, dulu waktu PMR saya sukaaa sangat sejarah. Macam Otai sejarah dah saya dulu :P ceeeh :P
    But, lepas masuk form 4, saya tak tahu kenapa minat saya berkurang. Gred saya juga menurun A, pergi ke D.

  8. Cikgu Azid says:

    Hahaha..fenomena biasa la tu.Bukan minat berkurang,tapi kurang usaha,itu je.Kalu awk paksa diri utk memahami subjek Sejarah.sape2 pun leh jadi otai. So ye,kembalikan ke OTAI an anda. Hehehe

  9. blossom says:

    MEmudahkan dan membantu.. ttp jika dirujuk pada buku teks ada yg tidak lengkap sedikit . Harap bly masukkan nota ” sudut maklumat ” yg terdpt di buku teks. Itu juga penting. Walaubagaimanapun , terima kasih kerana membantut pelajar kusut ini.

  10. muhammad syazwan says:

    sudut…ni memang palinng terbaik yg pernah saye lihat selama..ini…

  11. atiqah says:

    saya lemah dalam esei sejarah.apa yang perlu saya lakukan?

  12. hazmin says:

    bagusnya note ni… ingatkan nak beli buku rujukan tapi nasib baik jumpa website ni ^O^ Trima Kasih Cikgu Azid sbb buat nota ni :)

  13. aleaXD says:

    Cikgu Azid, saya telah sebarkan website cikgu Azid , hopefully you don’t mine, because i was too excited about your superdupergreatnotes that you made it, so i decide to share with all of my friends :D and they all really love it , so Thank You Cikgu Azid :D

  14. Cikgu Azid says:

    Your welcome,share 4 care..cikgu takde hal punya..asalkan memberi manfaat kepada kalian semua.. ;p

  15. husna says:

    salam cikgu,boleh x cikgu bagi sedikit tips untuk sucess dalam subjek sejarah? selain itu, bagaimana nak elakkan tidur dalam kelas ketika subjek sejarah? dan bagaimana caranya nak meminati sejarah?i very2 need ur help..tq

  16. nyna says:

    ringkas+padat . great job =)

  17. hstry stdnt says:

    assalamualaikum… this is my first time sy view ckgu punyer blog.. tq ats info ckigu.. saya bukanlah stdnt cikgu.. tp disebabkan kursus yg saya ambil adalh sej. maka mana2 blog yg berkisar ttg sej akan sy singgahi.. sbnrnya sy dlm prss bikin assgmnt.. kompius nak tahu la.. mmg kita tahu tamadun islam bermula apabila turunnya wahyu kpd Nabi Muhammad saw.. tp tahun berapa ianya bermula? adakah perlu diambil kira bermulanya tamadun terebut apabila turunnya wahyu? mohon pertolongan cikgu~~ sekian~~

  18. Cikgu Azid says:

    wasalam..kebanyakkan sejarawan bersetuju menyatakan bahawa permulaan Tamadun Islam dikira apabila turunya wahyu. Namun ada juga yg berpendapat Tamadun Islam bermula selepas penghijrahan Rasulullah ke Madinah. (Ini merujuk kepada makna Tamadun oleh Prof M.A.J Beg) yang menyatakan tamadun merangkumi pencapaian manusia dalam bentuk kota, skrip, kesenian, seni bina, agama, undang2 dan politik. Dan ini ada di Kota Madinah. Kalau tarikh turun wahyu ni, boleh ambil tarikh turun wahyu yang KEDUA iaitu 17 Ramadan sebelum hijrah (6 Ogos 610M). Boleh sy tau awk student mana?

  19. geer says:

    i like this note because it’s easy to memorize and easy to do a small notes

  20. menaga says:

    ha………..ha……ku nie suka nak baca sejarah……….dan juga nota nie help untuk i lah………ku sangat gembira bila baca nota nie…………..

  21. fazim says:

    cikgu camne nk hafal semua bab sejarah dlm masa 4 hari

  22. azwaasyaa says:

    sejarah oh sejarah,,,,knape ssh,,,especialy pper2…ad esei…

  23. mirajb says:

    nota ringkas,padat,tepat,,,terrrrbbbbbbbbbaaaaaaaiiiiiiikkkkkkkkkkkkkkkkk!!!!

  24. azul says:

    semoga semua pelajar STPM & SPM akan memperolehi keputusan yang cemerlang.. Sekiranya pelajar berusaha.. InsyaALLAH.. ASSALAMMUALAIKUM…

  25. afila says:

    saya suka sej time saya form 1 n 2 je…masuk form 3 until now 5…saya mula x bermint dgn sej

  26. mohd rizal amri bin ramli says:

    sejaarah amat penting bagi setiap umat islam kerana sejarah kita dapat mengatahui cara cara hihup dan tamadun kita.you the best ckgu azid.teruskan…………

  27. Haba says:

    Info yang sangat menarik. Terima kasih. Kalau nak baca banyak lagi berkenaan Tamadun Islam dan Asia juga jom baca kat sini http://titas-haba.blogspot.com TQ.

  28. Nadia Sabrina says:

    Terima kasih banyak-banyak Cikgu kerana sudi menulis nota untuk Bab 4 ni.(:

  29. shazleen says:

    salam . cikgu , saya begitu tidak meminati pelajaran ini . pmr saya pon tak boleh a . saya tak pernah dapat a untuk mata pelajaran ini . saya susah untuk mengingati dn menghafal nota2 yg diberi . cikgu mohon bantu saya !

  30. liza says:

    cikgu …sye x phm ..kalau soalan minta faktor2 penentangan penyebaran agama
    kena tulis kesan& faktor KE???

    terima kasih ..blog cikgu b’manfaat

  31. Afidatul Athirah says:

    nota bab 4 nie mmg skit je ker?

  32. Afidatul Athirah says:

    Ckgu,enth nape PMR dpt A,tapi naik form 4 tak boleh nak score.

  33. akira mio says:

    ;D ske sngat laman nie lengkap :D cikgu thnkzz bnyak2 nota nie bnyak membantu sye ^^~
    huhu cikgu dr form 1 smpai form 5 sekng sye mmg slalu time bca nota sejara sye slalu bca cm buku crite . .sJ mmg senang la

  34. Nasiruddin says:

    Nota ni amt ringkt dan padat .. trima ksih .. :D

  35. amelyia says:

    nak download leh tak??

  36. fitriSMKPP14(1) says:

    terima kasih kpd ckgazid.. saya mudah memahami ttg sejarah sekarang kerana laman ini mempunyai nota yg ringkas dh mudah di fahami.. Saya juga menggunakan nota ini utk presentation di dlm kelas. terima kasih. from SMK Putrajaya Presint 14, Putrajaya

  37. shah says:

    terima kasih cikgu,saya sebenarnya seorang pelajar yg minat juga la dgn subjek sejarah ni ttp bila saya apabila masuk tingkatan 4 saya rasa sejarah membosankan dan susah difahami ttp dgn nota cikgu saya rasa sejarah kembali sbg subjek kegemaran saya semula.
    sekali lagi terima kasih cikgu…….

  38. abdul.rahman says:

    apakah maksud jahil jahil cikgu?
    boleh tak cikgu azid terangkan dengan lebih mendalam tentang zahil?

  39. Kingsley says:

    thanks

  40. Terima kasih,Cikgu Azid kerana memberikan nota-nota yang menarik dan ringkas.Sekali lagi terima kasih..

  41. Nuraynaa says:

    Cikgu, sejarah makin susah lah . form4 tahun ni mulkn format baru , macam mane ni ? . dn kenapa kala saya dah hafal n stdy , nak ingat balek tu . ya allah susah gilee . stress sayaaaa :’(

  42. nak ingat sejarah nie senang je bace 2@3 ingat lah nanti

  43. kaitlyn says:

    Cikgu,saya ingin lulus dalam Spm sahaja…
    Bab yang mana saya perlu fokus sahaja boleh lulus??

  44. Aisyah S. says:

    Cikgu, saya suka copy notes cikgu untuk buat nota sejarah. Tapi…. advertisements kat tepi ini sangat annoying sbb dia tak boleh stop bergerak. Heheheheheeheh..CIkgu boleh buangkan? :)

  45. SMILEY says:

    CIKGU<CMNA NK WT ESEI?

  46. sarazqa ieyazara says:

    sya rsa sjarah bahsa yg mdah tapi sukar dfahami dn ssah nk ingat .rsa mcm nk pecah kpala bla nkl ingat sjarah nie knapa erk?sya nk ucapkn tima ksih krna menbri nota ini

  47. anis safila says:

    sya nk thu mcam mna erk nk ingat nota sjarah?sya ska sgat tentang sjarah

  48. awang 3> says:

    hello cikgu..
    cuba cikgu bagi cara yg paling efektif dalam memahami sejarah dalam masa yg singkat..
    kerana segala bacaan selama ni lupa selupanya..
    tapi harapan saya terjumpa blog ni…
    tolong lah saya cikgu…

  49. actrafhana says:

    salam, cikgu…
    sejarah senang apabila kita try baca dan fahami… tp bila saya baca je subjek sejarah tu, mulalah mata pun kuyu mengantuk macam dah seribu tahun tak tidur….
    s0 i just wanna ask you, if you have an another way for me to score in this subject… do you?

    your advice will be a pleasure for me….. :)

  50. naim says:

    wa bagus la nota ni ringkas elok

  51. ain says:

    tq,untuk nota ni..xpayah baca buku teks..banyak2 pening..cukuplah sekadar nota yg ringkas dan padat..banyak nk kena hafal..tq again

  52. nurshana says:

    bukan sahaje kegunaan skolah menengah, tpy bergune juge untok sye yg menuntut di IPT.. owesome.. muahhh:)

  53. aniyzah says:

    cikgu blh ajr sye cm nak kuasai subjek sejarah nie….sye nie lemah dlm subjek sej nie.cikgu…sy risau lh dengan subjek sejarah…bab thn 2013 kn mesti lulus sej.tolong lh sy cikgu…

  54. zahid360++ says:

    tq…..nota yg lengkap…….

  55. cikgu…macam mane nak hafal sejarah???
    tambh2 lagi spm 2013 ade paper 3 untok sejarah…

  56. cikgu macam mane na hafal sejarah dgn mdah???
    tambh2 lagi spm 2013 ade paper3 untok sejarah….

  57. cuter girlz says:

    time kasih cikgu!!!!!!!!!!!

  58. sarwhin says:

    cikgu saya tak dpt ingat poin sejarah…….. Sye lupa apa yg sye baca semalam……bgmn nak ingat???????

  59. Nur Hazizah says:

    Assalamualaikum Cikgu. Nota cikgu amat membantu saya memahami tamadun islam. Terima Kasih cikgu. :)

  60. Nur Asmika says:

    Assalamualaikum ckg.. trma ksh sbb nota2 ringkas ni telah bantu sy untuk lbih fham bab 4.. sehingga sy boleh membuat pembentangan dgn baik tntg bab ini..

  61. Musrifah says:

    cikgu….subjek paling saya risau…..bagi laa saye tipsss……

  62. Charlotte says:

    teacher, your notes are awesome! (:

  63. terima kasih cikgu sbub bg nota ringkas dan padat …
    insyaallah… I will score history A+ :)

  64. Shin Yi says:

    Cikgu.adakah semua maklumat dalam sejarah perlu kita ingat?Misalnya nama tempat dan nama orang ?Tqvm cikgu.

  65. kennymynewbias says:

    the adds are annoying!! kacau orang nak baca!

  66. Evilray says:

    seriously can cikgu delete tat adds? it block the words!

  67. unlly nur says:

    thanks……

  68. Jojie carine says:

    Senang ny nk ingt sej klu smua nota cam gini..

  69. MIERA says:

    CIKGU MACAM MANA JAWAP SEJARAH PAPER 3 NIE………CIKGU BOLEH BAGI TIP SIKIT

  70. AF says:

    Salam, cikgu yg mana satu nota yg membawa kepada Latar Belakang Tamadun Islam di Makkah? Tak pandai nak cari yg mana yg tepat sekali.

  71. najwa says:

    salam cikgu…mcm mne sye nak dapatkan jawapan kertas 3 niy…
    ia mengenai tentang nabi muhammad (saw)mempunyai keperibadian yang mulia ~
    bagaimanakah sifat terpiji nabi muhammad ini dapat diterapkan dalam menjayakan konsep 1 malaysia .. sye harap cikgu dpt memberi jawapan sebelum 15/10..hmmm…

  72. mogana says:

    its really help 4my revision

  73. ziesyah salleni says:

    gud..easy to understand..4me am very weak in tiz chapter especially all abt islam..1 factor is because am not a islam..so it become difficult for me..but now atleast i can understand the content..now i can relief myself dun have to worry..now my only step is to start reading all the notes publish here..then i can score well in my exam..10xx very much..god bless u..

  74. jue says:

    cikgu,cm ner nk stdy sjrah time last2 minit cm nie?

  75. Syafiqah says:

    Salam cikgu. ada tak contoh soalan dan teknik menjawab dengan betul untuk sejarah kertas 3 ?

  76. faiz says:

    cikgu ape maksud penyebaran islam di makkah dan reaksi masyarakat arab

  77. Maliq says:

    Thankz Again xD

  78. AIRIZQ AINI says:

    saya sekarng x perlu lnguh2 tngan mnyalin nota….sebab ad nota rngkas dan padat skrng

  79. PELAJAR SPM says:

    macam mane nak ingat sejarah yang lepas contoh nya tingkatan 3 dan 4 ??? cara yg senang sekali…tolong jelaskan

  80. beyla harry says:

    Assalamualaikum,…sye lmh dalam menulis esei r cikgu,..apew patut sye buat????

  81. yoges says:

    cikgu adetak kertas 3 sejarah???

  82. yoges says:

    cikgu adetak paper 3 sejarah?

  83. tiya says:

    Terima kasih… akhirnya nota sjarah sya di jgak.. nota yg rngkas dn mdah dfahamii.. ^^

  84. Nota yang padat, ringkas dan efektif untuk para pelajar. Usaha yang baik (y)

  85. syuhada says:

    ckgu sye ta fham pape pn psal sj nie..tlg la sye nie

  86. fieyza says:

    slam…cm nie na jwap solan sj nie??

  87. weren says:

    cikgu,sa lemah dlm kerts 3 ne .. ?? tlg bg cntoh bgaimana m’mbuat esei.. :)

  88. salman says:

    cikgu harus bgi dalm bntuk esei . okay ?

  89. alif palat says:

    cikgu lain kali bagi bnyak skit nota , klau bnyak ni confem la fail spm . bgi bnyk skit tau .
    bye2 cikgu , i love u . mmmmuuuaaahhhh .

  90. syakil baling says:

    cikgu ni dah cukup pakar ke dalam subjek sejarah ni.? -_-’

  91. cikgu ni bajet bagus jee , blah laa

  92. yan ensem says:

    palat anjing mnghina ckgu!

  93. hamba allah says:

    cikgu. nape x buat sekali dngn sudut maklumat.. kan sudut maklumat tu penting.

  94. Min ying says:

    mengapakah Nabi Muhammad tetap mau menyebarkan Islam di makkah? Kan baginda dah mendirikan kerajaan Islam yg unggul di Madinah?

  95. SHA says:

    Memang nota yang bagus . Nota cikgu menjadi rujukan kepada saya . Sebagai pelajar , saya hendak lebih ilmu sejarah daripada cigku . Semoga Berjaya !

  96. nur atikah says:

    nota yang bagus dan mudah difahami

  97. katak longkang says:

    makan ayam jom…smbil baca buku sejarah ting 4

  98. MEMEY says:

    Thank untuk nota cikgu..

  99. tabi says:

    awesome sir .. Tankiu very Much …

  100. awesome mr…thank from you

  101. i love u nabi muhammad s.a.w

  102. ckgu kena tunjuk bentuk struktur

  103. wawa says:

    mcm sial lha blaja sejarah niey,,

  104. AC says:

    terima kasih cikgu. memang pendek kew cikgu?

  105. Iman Remaja says:

    Hahahahaha..bnda ni okay x? nnti leh aq guna dlm periksa klu okay..huhuhuhuhu.. (^_^)

  106. Aiman says:

    terima kasih

  107. Lina says:

    Hi,Cikgu.kamu ni include all bab4 kah?

  108. hakim says:

    terima kasih.. bagi saya sudah cukup..

  109. Port says:

    Can cikgu take away the freaking advertisement
    Plz.Ty

  110. rahman tiger says:

    yeah what’s up hi Mr

  111. sejarah wajib lulus says:

    thanks… berguna utk saya… lbh2 lg sejarah spm bape hr je lg.

  112. Mikha says:

    ckgu,susa sngt ka sjrah ne..npa sya xprna dpt “A” pn wlpun da b’kali2 belajar,membaca dan memahami.Bahkan sya cepat lupa ape yg sya bljr..mcm mna nak masuk pkra ptng sej dlm otak kita spya kta xmuda lupa ?

  113. lisa says:

    Waww !!!! Singkat but very padatt ..

>